Strona Główna Szukaj Forum Linki Kontakt

Międzynarodowy układ jednostek SI


Istnienie różnych jednostek i miar powoduje, że jednostki miar tych samych wielkości fizycznych mogą mieć, w zależności od układu, zarówno różne miary jak i różne nazwy. Jest to zjawisko niepożądane. Dlatego też podjęto prace nad stworzeniem uniwersalnego układu jednostek miar, który uwzględniałby potrzeby i istotę wszystkich nauk fizykochemicznych i technicznych.

Prace te zakończyły się powodzeniem i w 1960 roku na XI Generalnej Konferencji Miar przyjęto Międzynarodowy Układ Jednostek Miar (Systeme International d'Unites) zwany w skrócie Układem SI





lewy górny róg prawy górny róg
Wielkość Jednostka
nazwa (oznaczenie)
Definicja
(wielkości lub jednostki)
Uwagi
Podstawowe Jednostki SI.
Długość metr
(m)
Metr - jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s.  
Masa kilogram
(kg)
Kilogram jest to masa międzynarodowego wzorca - walca o średnicy i wysokości 39 mm wykonanego ze stopu platyny z irydem - przechowywanego w Międzynarodowym Biurze Miar w Sevres pod Paryżem.  
Czas sekunda
(s)
Sekunda jest to czas równy 9 192 631 770 okresów promieniowania odpowiadającego przejściu między dwoma nadsubtelnymi poziomami stanu podstawowego atomu 133Cs (cezu 133).  
Prąd elektryczny amper
(A)
Amper jest to prąd elektryczny nie zmieniający się w czasie, który płynąc w dwóch równoległych, prostoliniowych, nieskończenie długich przewodach o przekroju kołowym znikomo małym, umieszczonych w próżni w odległości 1 m od siebie, spowodowałby wzajemne oddziaływanie przewodów na siebie z siłą równą 2·10-7 N na każdy metr długości.  
Temperatura kelwin
(K)
Kelwin jest to 1/273,16 temperatury termodynamicznej punktu potrójnego wody.  
Liczność materii mol
(mol)
Mol jest to liczność materii występująca gdy liczba cząstek jest równa liczbie atomów zawartych w masie 0,012 kg 12C (węgla 12).  
Światłość kandela
(cd)
Kandela jest światłością, która ma w kierunku prostopadłym pole 1/6·105 m2powierzchni ciała doskonale czarnego, promieniującego w temperaturze krzepnięcia platyny pod ciśnieniem jednej atmosfery fizycznej.  
Uzupełniające Jednostki SI.
Kąt płaski. radian
(rad)
Radian jest to kąt płaski, zawarty między dwoma promieniami koła, wycinającymi z jego okręgu łuk o długości równej promieniowi tego koła.  
Kąt bryłowy. steradian
(sr)
Steradian jest to kąt bryłowy o wierzchołku w środku kuli, wycinający z jej powierzchni część równą powierzchni kwadratu o boku równym promieniowi tej kuli.  
Wybrane Jednostki Pochodne - Mechaniczne
Powierzchnia metr kwadratowy
(m2)
Metr kwadratowy to powierzchnia kwadratu o boku jednego metra 1m2= 1m·1m
Objętość metr sześcienny
(m3)
Metr sześcienny to objętość sześcianu, którego krawędź ma 1 m długości. 1m3=1m·1m·1m
Prędkość liniowa metr na sekundę
(m/s ; m·s-1)
Metr na sekundę to prędkość liniowa z jaką porusza się punkt przebywając drogę jednego metra w ciągu jednej sekundy. 1m·s-1= 3,6km·h-1
Prędkość kątowa radian na sekundę
(rad/s ;
rad·s -1)
Radian na sekundę jest to prędkość kątowa, z jaką poruszający się po okręgu koła punkt zakreśla łuk odpowiadający kątowi 1 radiana w ciągu 1 sekundy.  
Przyśpieszenie liniowe metr na sekundę kwadrat
(m/s2; m·s-1)
Metr na sekundę kwadrat jest to przyśpieszenie liniowe, przy jakim w ciągu jednej sekundy prędkość wzrasta o jeden m·s-1.  
Przyśpieszenie kątowe radian na sekundę kwadrat
(rad/s2;
rad·s-2)
Radian na sekundę do kwadratu to przyśpieszenie kątowe, przy jakim prędkość kątowa zmienia się o jeden radian na sekundę w czasie jednej sekundy.  
Gęstość kilogram na metr sześcienny
(kg·m -3)
Kilogram na metr sześcienny to gęstość ciała mającego objętość 1 m3 i ważącego 1 kg.  
Pęd kilogram pomnożony przez metr na sekundę
(kg·m·s-1)
Pęd punktu materialnego jest równy iloczynowi masy m i prędkości v punktu. Pęd jest wielkością wektorową.  
Siła niuton
(N)
Niuton to siła, jaka w kierunku jej działania nadaje masie 1 kg przyśpieszenie 1m·s -2 1N= 1kg·m·s-2
Moment siły niutonometr
(N·m)
Niutonometr to moment jaki wywołuje siła 1N względem punktu położonego w odległości 1m od kierunku działania tej siły. 1Nm=
1kg·m2·s - 2
Ciśnienie paskal
(Pa)
Paskal jest to ciśnienie jakie wywołuje siła 1 N działająca prostopadle na powierzchnię 1 m2. 1 Pa= 1N·m -2= 1kg·m -1·s -2
Energia
Praca
dżul
(J)
Dżul jest to energia równa pracy wykonanej przez siłę 1 N w kierunku jej działania, na drodze 1 m. 1J= 1N·m= 1kg·m2·s -2
Moc wat
(W)
Wat jest to moc przy której praca 1J jest wykonywana w ciągu 1 s. 1W= 1J·s -1= 1kg·m2·s -3
Częstotliwość herc
(Hz)
Częstotliwość to liczba cykli zjawiska okresowego występująca w jednostce czasu. 1Hz= 1s -1
Wybrane Jednostki Pochodne - Cieplne
Ciepło właściwe dżul na kilogram kelwin
(J·kg-1·K -1)
Dżul na kilogram kelwin jest to ciepło właściwe ciała o masie jednego kilograma i o pojemności cieplnej 1 J/kg 1J·kg -1·K -1= 1m2·s -2·K -1
Wybrane Jednostki Pochodne - Elektryczne, Magnetyczne
Ładunek elektryczny kulomb
(C)
Kulomb jest to ładunek elektryczny jaki przepływa przez pewną powierzchnię w ciągu jednej sekundy, gdy natężenie prądu przepływającego przez tą powierzchnię wynosi 1A. 1C = 1A·s
Napięcie elektryczne, siła elektromotoryczna, porencjał elektryczny wolt
(V)
Wolt jest to napięcie elektryczne między dwoma punktami pola, przy którym praca wykonana przy przesuwaniu ładunku 1 C między tymi punktami wynosi 1 J. 1V= 1J·C -1= 1kg·m2·s -2·A -1
Pole elektryczne wolt na metr
(V·m -1)
Volt na metr jest to równomierne pole elektryczne, w którym różnica potencjałów między dwoma płaszczyznami ekwipotencjalnymi odległymi od siebie o 1m wynosi 1V. 1V·m -1= 1kg·m·s -3·A -1
Indukcja elektryczna kulomb na metr kwadratowy
(C·m -2)
Kulomb na metr kwadratowy jest to indukcja elektryczna, przy której na powierzchni równej 1m2, prostopadłej do linii pola elektrycznego, indukuje się ładunek elektryczny 1C. 1C·m -2= 1A·s·m -2
Pojemność elektryczna farad
(F)
Farad jest to pojemność elektryczna, jaką ma kondensator, w którym między elektrodami występuje napięcie elektryczne 1V, gdy znajdują się na nich różnoimienne ładunki elektryczne o wartości 1C. 1F=
1kg-1·m-2·s4·A2
Opór elektryczny om
(Ω)
Om jest to opór elektryczny między dwiema powierzchniami ekwipotencjalnymi przewodu jednorodnego prostoliniowego, gdy niezmienne napięcie elektryczne 1V występujące między tymi powierzchniami wywołuje w tym przewodzie prąd elektryczny 1A. 1Ω=
1kg·m2·s-3·A-2
Opór właściwy omometr
(Ω·m)
Omometr jest to opór elektryczny właściwy, jaki ma jednorodny przewodnik, gdy wykonany z niego przewód o przekroju poprzecznym 1m2 i długości 1m ma opór elektryczny 1Ω. 1Ω·m= 1kg·m3·s-3·A-2
Strumień magnetyczny weber
(Wb)
Weber jest to strumień magnetyczny, który malejąc jednostajnie do zera w czasie jednej sekundy indukuje siłę elektromotoryczną 1V w obejmującym ten strumień obwodzie zamkniętym jednozwojowym wykonanym z przewodu o przekroju kołowym znikomo małym. 1Wb= 1V·1s= 1kg·m2·s -2·A -1
Indukcja magnetyczna tesla
(T)
Tesla jest to indukcja magnetyczna pola magnetycznego równomiernego, przy której na przekrój poprzeczny 1m2 przypada strumień magnetyczny 1Wb. 1T= 1Wb·m -2= 1kg·s -2·A -1
Indukcyjność henr
(H)
Henr jest to indukcyjność obwodu, w którym indukuje się siła elektromotoryczna 1V, gdy prąd elektryczny płynący w tym obwodzie zmienia się jednostajnie o 1A w czasie 1s. 1H= 1V·s·A -1= 1kg·m2·s -2·A -2
Wybrane Jednostki Pochodne - Optyczne
Zdolność skupiająca układu optycznego metr do minus pierwszej
(m -1)
Metr do minus pierwszej jest to zdolność skupiająca układu optycznego, którego ogniskowa ma długość 1m.  
Strumień świetlny lumen
(lm)
Lumen jest to strumień świetlny wysyłany w kącie bryłowym 1 steradian przez punktowe źródło światła o światłości 1 kandela. 1lm= 1cd·sr
Natężenie oświetlenia luks
(lx)
Luks jest to natężenie oświetlenia wytworzone przez strumień świetlny 1 lm na powierzchni 1 m2. 1lx= 1lm·m -2= 1cd·sr·m -2
Luminancja kandela na metr kwadratowy
(cd·m -2)
Kandela na metr kwadratowy jest to luminancja powierzchni 1 m2, której światłość w kierunku prostopadłym do tej powierzchni jest równa 1 kandeli.  
Wybrane Jednostki Pochodne - Promieniotwórczość
Dawka pochłonięta grey
(Gy)
Stosunek przyrostu średniej energii przekazanej przez promieniowanie jonizujące materii w elemencie objętości do masy materii zawartej w tym elemencie objętości. 1Gy= 1J·kg -1= 1m2·s -2
Moc dawki pochłoniętej wat na kilogram
(W·kg -1)
  1W·kg -1= 1J·kg -1·s -1= 1m2·s -3
Dawka ekspozycyjna kulomb na kilogram
(C·kg -1)
  1C·kg -1= 1kg -1·s·A
Moc dawki ekspozycyjnej amper na kilogram
(A·kg -1)
  1C·kg -1= 1C·kg -1·s -1= 1kg -1·A
Gęstość strumienia energii wat na metr kwadratowy
(W·m2)
  1W·m2= 1kg·s -3
Aktywność sekunda do minus pierwszej
(s -1)
   
Gęstość strumienia cząstek Metr do minus drugiej razy sekunda do minus pierwszej
(m -2·s -1)
   
lewy dolny róg praey dolny róg


początek strony     |    strona główna


Stronę wykonano za pomocą wolnego oprogramowania zawartego w pakiecie LINUX Mandriva 2005